7 Aralık 2015 Pazartesi

Bir ihtimal daha var...

Çok zaman bulamadığım için eskiye göre yazma işine pek fazla yönelemiyorum. Bu nedenle sezonun ilk yazısı biraz geç geldi. Ama malum takım, ben yazmak istemesem bile zaten zorla yazdırtacaktı zaten. Kimden bahsettiğim belli; Golden State Warriors... 



Şu 21 maçlık seri ve sezonun sonrası muhtemelen onları tarihin en iyi takımlarından biri yapacak, tabii her şey normal giderse... Kim bilir belki de NBA tarihinin en iyi basketbol oynayan ekibiyle karşı karşıyayız. Kusursuz bir kimya, modern basketbolun sonuna kadar uygulandığı bir sistem ve bu sistem için en uygun oyuncular bir şekilde Golden State'te buluştu. Çoğunlukla bilgi ve beceri bunun yanında biraz da şansla NBA'de yepyeni bir ekol, olası bir hanedanlık doğdu. 


Onları iyi yapan etkenleri uzun uzun anlatmaya ve ne kadar güzel basketbol oynadıklarından bahsetmeye gerek yok. Zaten bu yazıyı okuyorsanız NBA'le yakından ilgileniyorsunuzdur ve muhtemelen de durumun farkındasınızdır. Sadece bu oyunlarının sayılara nasıl yansıdığı ve Warriors'un mümkünse nasıl yavaşlatılabileceği konusunda kendi kendime gelin güvey olmaya çalışacağım. 

Phoenix Suns'ın 2005-2007 arasındaki takımı şu anda özellikle NBA'de ve tüm dünyanın genelinde oynanmaya çalışılan, hız ve tempoya dayalı basketbolun ilk temsilcisi olarak gösterilebilir. Warriors'ı o takıma göre savunmada 4-5 kat daha iyi, hücumda ise iki üst modeli olarak görebiliriz. Sahada yer alan oyuncuların en az üç genelde dördü şut atan ve tamamı da pasör olan bu takımın alan paylaşımı neredeyse geometri derslerine konu olacak kadar başarılı. Ve tüm bunlar, sayı yeseler de yemeseler de rakip savunmaya oturmadan hücuma başlamalarıyla ortaya çıkıyor. Daha doğrusu ilk tepkimeyi bu oluşturuyor.

Warriors'un 22-0'lık serisindeki manyaklık seviyesini açıklayan bir kaç rakam var. Bunlardan ilki hepinizin tahmin edeceği gibi üçlükler;

Golden State Warriors, maç başına 30'la en çok üçlük deneyen, 13'le en çok isabet bulan, en önemlisi burası, o kadar çok üçlüğe rağmen yüzde 43'le en iyi yüzdeye sahip takım. Ve tüm bu yukarıdaki istatistiklerde en yakın rakibine +4 kadar fark atıyor. Bu konuda ligin en iyi ikinci takımına karşı aradaki farkı düşünün sonra da ortalama bir ekip karşısında bu farkın nasıl korkunç bir hale geleceğini hayal edin. Gerçi hayal de etmeye gerek yok geride kalan 21 maçtan 4-5 tanesi dışında dilediğinizi izleyebilirsiniz. 




Neden mi oynadıkları basketbol bu kadar göze güzel geliyor; çünkü maç başına 29 asist (yine en yakın takımdan 4 fazla) yapıyorlar. Asist dışında atılan sayılarda lig sonuncusular. Burası malumunuz iyi bir şey. Kısacası topu ligde açık ara en iyi paylaşan takım. Rakiple hiç muhatap bile olmadan sonuca gidiyorlar.

Bitmedi; Fast-Break'ten maç başına 21 sayı buluyorlar ki burada da en yakın rakibinden +4 önde yer alıyorlar. Ayrıca maç başına saha içinde en çok isabet bulan ve en iyi yüzdeye sahip takım olarak da ayrı bir ünvanları var. 

Tüm bu rakamlar kendilerinin ligin en iyi hücum takımı olduğunu zaten ortaya koyuyor ama verimlilik puanına göre 100 pozisyon üzerinden değerlendirilince de bu durum net bir şekilde onaylanıyor. 

Asıl delilik ise yukarıda saydığım hemen hemen tüm istatistiklerde geçtiğimiz sezona göre daha iyiler. Ve hepimiz biliyoruz ki bu takım 2014-2015 sezonunu şampiyon olarak tamamladı. Bir de böyle bakınca oluşan durum çok daha korkutucu bir hal alıyor. Kısacası 'modern basketbol' durdurulamaz bir canavar yarattı. İnanılmaz bir uyum içerisinde herkesi eze eze geliyorlar. Peki dezavantajları var mı? Çok az ve kullanması biraz zor olsa da bazı olumsuz durumlara sahipler.

Bu dezavantajların en önemlisi hepimizin bildiği gibi sürekli kısa bir beşle parkede yer almaları. Ama o kadar iyi oynuyorlar ki bu durum onların avantajına dönüyor. Çünkü ellerinde Draymond Green gibi normların dışında bir oyuncu var. Topla gidiyor, üçlük atabiliyor, ribaund alıyor, penetre ediyor ve en önemlisi kendisinden çok daha büyük Zach Randolph, Blake Griffin gibi adamlarla göğüs göğüse çarpışabiliyor. Muhtemelen şu anda NBA'de onun yerine kimi koysanız, Anthony Davis ve LeBron James dahil bu katkıyı almanız çok zor. 

Draymond Green, Warriors'a hücumda kısa ve hızlı kalmanın avantajını getirirken, savunmada da ekstra katkısıyla bu durumun dezavantajını ortadan kaldırıyor. Bu nedenle siz de kısalmak zorunda kalıyorsunuz ve artık oyun tam da Warriors'ın istediği gibi oynanmaya başlanıyor.

Sonda söyleyeceğimi ilk başta belirteyim, Golden State Warriors'u tek yavaşlatabilecek takımın San Antonio Spurs olduğunu düşünüyorum. Ama nasıl?

Öncelikle Warriors'ın hücumlara Draymond Green'in Curry'e perde yaparak başladığı artık herkesin malumu. Rakamlarda biraz daha çıldırmalarının nedeni de bu. Perde gerçekleştiğinde adam değişse de değişmese  de Curry çoğu zaman rakibin yanından vurup geçiyor ve sonrasında ya turnike geliyor




ya da kaldırıp üçlük atıyor. Bunun yanında harika bir saha görüşü olduğu için yardım gelen taraftan boşta kalan arkadaşını da görebiliyor. Orada da Klay Thompson ve Harrison Barnes pusuya yatmış bekliyorlar.



Bu adam değişmeli ya da savunmanın aynı kaldığı durumlarda farklı senaryolar da yaşanabiliyor. Mesela Curry'nin uzunun yanından geçmesi vs. Ancak net olan bir şey var ki Warriors bu oyunu çok efektif kullanıyor. 
Yine bu yüksek P&R'da şayet iki oyuncu da bir an için Curry'nin üzerinde kalırsa anında Draymond Green'e çıkartıyor. Green ordan ya üçlük buluyor ya da penetreyle savunmayı darmadağın ediyor. Gördüğünüz gibi bu durumda bir miktar çaresiz kalıyorsunuz.




Pick and roll başladığında en iyi olan tercih kısa bir süreliğine Green'i boş bırakıp riske etmek. Bu şekilde hem de topun Curry'nin elinden çıkmasını sağlayıp onun da ritm bulmasını engelleyebilirsiniz. Burada tabii Green'i de bomboş bırakmak dağılmanızı sağlar. İşte zaten tam burada savunma konsantrasyonu devreye giriyor.  Sonrasında topu olabildiğince boyalı alan ve çevresine indirmelerini sağlamak yapılabilecek en iyi hamle. Çünkü hem en düşük yüzdeyle orada oynuyorlar hem de o bölgedeki basketbol hiç istemedikleri bir hal alıyor. 

Neden mi? Golden State Warriors, serbest atış kullanma sırasında ligde 17. sırada. Bu fiziksel temasa hiç alışkın olmadıklarını ve pek de sevmediklerini gösteriyor. Zaten Draymond Green ve biraz da Festus Ezeli dışında rakiple temasa girmeyi tercih eden oyuncu da pek yok. Bunu başarmanın yolu da dışarıdan atış şansı vermemek. Baskılı bir savunma, hatta Curry'nin içeri penetre etmesini zaman zaman riske ederek (üçlük atmasından iyidir) oyunu sıkıştırmak lazım. Sonrasındaysa kurallar içinde biraz kavga, biraz da itiş kakış en tercih edilebilir yol. Yazması kolay, yapılması için ise adeta bir robot gibi sürekli kafanın, elin, kolun, ayakların ve vücudun çalışması lazım. Savunmanın koordine bir şekilde hareket etmesi şart. Konsantrasyon bir an bile kaybedilmemeli. Zaten sezon başından beri San Antonio Spurs'ün kurmaya çalıştığı sistem de bu. Ve o mental seviyeye çıkacak tek takım da onlar gibi görünüyor. 

Burada şu soru akıllara gelebilir; Spurs o zaman iki uzunla oynamasın ve bu pick and roll'de adam değiştirsin, böylelikle Curry karşısında kalan oyuncu geçilmez ve bir problem çıkmaz. Evet bu da bir tercih olabilir. Ancak sıkıntı şu ki Warriors'ın kısa kalma dezavantajını değerlendirmeden onları yenmek sanırım imkansız. En azından ben öyle düşünüyorum. Sonuç olarak siz de kısaldığınızda artık böyle bir dezavantaj ortada kalmıyor. Ama Warriors'ın bununla beraber sonuca gitmek için başka çareler üretmesi de normal. Yani bu hamle bir işe yaramayabilir ve siz zararlı çıkabilirsiniz. Spurs özelinde gidecek olursak benim açımdan Aldridge'li ve Tim Duncan'lı bir 5, Warriors karşısında şart!


Gelelim işin hücum yönüne, daha doğrusu Warriors'ın kısa 5'inin karşısında yine neler yapılması gerektiği konusuna. Bir kere öncelikle şu kesin ki Golden State üçlük atıyor diye onları üçlükle yeneceksiniz diye bir şey yok. Zaten bunu yapamazsınız çünkü kendileri üçlüğü ligde en iyi savunan 4. takım. Şu ana kadar rakipleri Warriors'a sadece %27'yle üçlük atabildi. Burada da tıpkı savunmada olduğu gibi topu içeri indirmek en doğrusu olacaktır. Burada yine akıllara şu gelebilir, 'e sen yazdın Draymond Green'in pota altında kendisinden fizikli ve uzun oyuncuları savunabildiğini' evet doğru. Fakat burada farklı bir durum var. İlginç bir şekilde Lamarcus Aldridge'in bana göre oyununda olan en önemli defektlerinden biri Draymond Green karşısında işe yarayabilir.

Şöyle anlatayım, Aldridge post oynamayı seven bir oyuncu. Ama Zach Randolph gibi rakibini iterek değil, teması çok sağlamadan ya fade away kullanıyor. Diğer hücum silahı da jump shot. Durumu rakamlarla açıklamaya çalışayım, Zach Randolph şutlarının yüzde 62'sini potaya 3 metrelik bir yakınlıktan kullanırken, Lamarcus Aldridge'de bu rakam yüzde 36 ki genelde boş kaldığında o kadar yakın mesafe deniyor. Ama asıl aradaki farkı anlatan istatistik şu; Zach Randolph şutlarının yüzde 31'ini ki bu en fazla oran rakibiyle arasında hiç mesafe yokken kullanıyor. Yani tıpkı geleneksel bir post oyuncusu gibi. Lamarcus Aldridge'de ise bu rakam yüzde 16 ve en düşük. Kısacası, evet Draymond Green, Randolph gibi güçlü bir adamla göğüs göğüse çarpışabilir.




Ama Aldridge hiç o işlere girmiyor. Onun istediği sadece açık bir görüş ve Draymond Green'in iyi olduğu konu Aldridge karşısında ortadan kalkıyor. Kısa olması da inanılmaz bir orta mesafe şutör olan, fade away de çok kullanan Aldridge'in tam da işine gelen bir durum. Zaten Draymond Green'in ilk 5'e yerleştiği geçtiğimiz sezondan beri iki kez karşılaştılar. Aldridge'in o maçlardaki sayı ortalaması 27 ve %47'yle şut attı. Bu örnekte Aldridge ve Randolph'u karşılaştırmamın nedeni ise farklı şut seçimleri olmasıydı.




Warriors'ın savunmasını geçmenin bir diğer yolu da içeriye penetre eden kısalar. Üçlük çizgisini savunmak ve topu kapıp hızlı hücum yapmak için dışa baskılı bir savunma yapıyorlar. İkili oyunlarla içeriye devrilen uzunlar ve topla penetre eden kısalar Warriors savunmasına sorun çıkartabilir. Ama bunu yapmak için bıkmadan usanmadan bir hücumda 2 belki de 3 kez pick and roll oynamak şart. Çünkü kısa oldukları için her yere rahatlıkla yetişebiliyorlar. Savunmayı açmak hiç de kolay değil. Sanırım bunu ligde en iyi yapacak takımlardan bir tanesi yine San Antonio Spurs. 

Warriors'a karşı dikkat edilmesi gereken iki konu daha var: Bunlardan ilki rakip kısa diye hücum ribaunduna gereğinden çok önem vermek. Warriors sayı yese de yemese de anında hücuma giden bir takım. Sadece yarım saniye süren kısa bir boşluk onlar için yeterli. Bu nedenle hücum ribaundundan çok dengeli şut atıldıktan sonra geriye dönüp savunmaya oturmaya konsantre olmak hayati önem taşıyor. Bunu yapmadığınızda Warriors sinir bozucu bir şekilde sayılar bulmaya başlayabilir. Kısacası en çok hücum ribaundu veren 6. takım olmaları yanılgıya sebebiyet vermemeli.



İkinci bir konu da Golden State'in ligde rakipten en çok fast break sayısı yiyen 4. takım olması. Bunda tempolu oynamalarının etkeni de büyük. Yine bu ilizyona kanıp topu kapmak için riskler almak, topun bu kadar iyi dolaştığı yerde potanıza üçlüğün gelmesine ve Warriors'ın ritm bulmasına neden olabilir. Konsantrasyonu hiç kaybetmeden, takımla uyumlu bir şekilde savunma yapmak bireysel ve ekstra hamlelerden çok ama çok daha önemli.




Tabii tüm bunları yapmak Golden State Warriors gibi bir takımı durdurmaya yeterli olmayacaktır. Zaten dikkat ettiyseniz sadece yavaşlatmaktan bahsettim. Çünkü şu an için durdurmak imkansız gibi. Maçta tempoyu çok yükseltmeden, fiziki mücadeleye döndürerek, Curry'nin ritm bulmasını engellemek çok önemli. İşin hücum tarafında Warriors'ın kısa 5'nin ve baskılı savunmanın ortaya çıkardığı dezavantajlara konsantre olmak, bunları değerlendirmek şart.

Tüm bunları yaptıktan sonra Toronto Raptors'ın GM'i Masai Ujiri'nin sözünü dinleyerek dua edip şut kaçırmalarını beklemek zorundasınız... Şansınız yaver giderse 7 maçlık bir seride kazanmaya yaklaşabilirsiniz. 

24 Ocak 2015 Cumartesi

John Wick: Yanlış adama çattılar, sıkıntı büyük...

Blog’da bugüne kadar hep basketbol üzerine yazmaya çalıştım. Sonra durduk yere içimde filmlerle ilgili yazma isteği oluştu. Az çok film izlerim ve okulunu da okuduğum için ister istemez bir kaç şey kaptım. Kısacası eldeki kısıtlı imkanlarla bu işe girişmeye karar verdim. Buraya düşecek ‘’eleştiri yazıları’’ da genelde vizyon filmleriyle ilgili olacak. Yani öyle çok sanatsal ağırlıklı filmler üzerinde durmak istemiyorum. Neden ilk film John Wick diye sorarsanız, bir nedeni yok, sadece karar verdiğimde izlediğim ilk film buydu. Sonuç olarak durum böyle, neyse artık filme geçebiliriz.

Not: İzlemediyseniz okumayın spoiler’lar var sonra küfür yemeyelim…

Yanlış adama çattılar, sıkıntı büyük...


Başrolünü yaşlanmayan aktör –kendisi 50 yaşında ve vampir olduğu yönünde kuvvetli iddialar var- Keanu Reeves’in oynadığı John Wick’in konusu temelde klasik, intikam alma filmlerinden birisi. Bu tarz çoğu filmde baş karakterin ailesinden birine zarar verilmesi sonucu girdiği mücadeleler anlatılır. Burada John Wick’i harekete geçiren köpeğinin Rus mafya liderlerinden birinin oğlu tarafından öldürülmesi. Ancak bu işi yapanlar ‘’sadece bir köpek’’ deyip geçiştirse de durum hiç de öyle değil. Çaresiz bir hastalığa yakalanan John Wick’in karısı, sonucu bildiği için öldükten sonra kocasına gönderilmek üzere bir köpek alıyor. John Wick duygusal mektupla birlikte gelen köpeği daha doğrusu Daisy’i karısıyla bütünleştiriyor. Devamında ise kahramanımızın arabasına göz diken bir grup mafya üyesi John Wick'in evine girip hem köpeği öldürüyor hem de arabayı çalıyor. Söylediğim gibi film de zaten bundan sonra kopuyor ya da başlıyor diyelim…

Klasik bir senaryo olsa da onu kendi türlerinden daha iyi yapan önemli noktalara sahip. Bu farkların da ortaya çıkmasındaki etken de ilk yönetmenlik deneyimi olmasına rağmen Chad Stahelski. Çünkü Stahelski, Hunger Games, Hunger Games. Catching Fire, Scherlock Holmes, Iron Man 2, Die Hard 4.0, Spider Man 2, Matrix Reloaded ve Revolutions filmleri gibi bir çok filmin aksiyon, yakın dövüş sahnelerinde koordinatörlük yapmış bir isim. Kendisi de kick-boksçu olan Stahelski hem bu projelerdeki tecrübelerini hem de gençliğinden gelen hünerlerini filme çok iyi aktarmış. John Wick’in aynı türdeki diğer filmlere göre öne çıktığı en dikkat çekici yerlerden biri kesinlikle yakın dövüş ve çatışma sahneleri. Aksiyon sahnelerinin çoğunda silah kullanılmasına rağmen çatışmaların tamamında tarafların arasındaki mesafeler çok yakın ve harika koreografiler var. Tıpkı yakın dövüş sahnelerinde olduğu gibi... Zaten Keanu Reeves ve Chad Stahelski’nin beraber son buluştukları proje Man Of Thai Chi. Bu filmde Reeves başrol oynarken Stahelski ise Martial Arts denilen dövüş türünün ki konu bunun üzerineydi koreografilerini yapmış. Zaten John Wick’te de Martial Arts’tan ara sıra bazı bölümler görmemiz mümkün.

Chad Stahelski’nin altından başarıyla kalktığı diğer bir iş kamerasını yani açıları aksiyon sahnelerinde çok iyi kullanması. Ayrıca aynı türdeki filmlerde çok rastlanmayan görsel anlatımlar da bulunuyor.


Örnek verecek olursak, 

Karısı öldükten sonra yüzüğünü hala takması,



Bardağını hala aynı yerde tutması ona olan bağlılığını anlatıyor.



Karısıyla evlendikten sonra eski karanlık günlerini geride bırakan kiralık katil John Wick'in düzenli bir hayatı olduğu her sabah saat 06:00'da alarmı susturmasıyla resmediliyor



Fakat karısından kalan tek şey olan Daisy'nin öldürülmesi ve tüm içindeki nefreti dizginlediği yer olan arabasının çalınması her şeyi yıkıyor. John Wick artık eski karanlık günlerine dönüyor ve düzen bozuluyor. Son olarak alarmı 06:19'da susturuyor ve bu da düzenin bozulduğunun işareti.




John Wick'in tüm öfkesini kustuğu zaman ise arabasıyla piste çıktığı anlar. Karısının ölümü, eski günlerin ağırlığından ancak orada kurtuluyor ve bu bir terapi görevi görüyor. Yönetmen ise izleyicilere John Wick'in bu halini alt metinde çok iyi gösteriyor



John Wick köpeği aldığında adının Daisy olduğunu öğreniyor ve hiç şaşırmadan ''Tabii'' şeklinde bir tepki veriyor. Tam bu anda açı genişliyor ve masanın üzerinde Portekizli ünlü mimar Alvaro Siza'nın kitabı görünüyor. Ve Daisy adlı çalışmalarına da vurgu yapılıyor. Zaten çalışmalarına baktığınızda evin de mimarisinin o şekilde olduğunu görüyorsunuz.


Filmde zaman zaman yer alan gülümseten bölümlerden birini de yönetmen Stahelski otobüs sahnesine gizliyor. İntikam almaya niyetli John Wick, arabası olmadığı için otobüsten iniyor ve basamakta ''watch your step'' yani meali ''adımına dikkat et'' yazan bir uyarı görülüyor. Bu uyarı bir anlamda karşı tarafın yanlış kişiye bulaştığının bir göstergesi oluyor


Yönetmen bu ve buna benzer sembolik anlatımları, küçük selam çakmaları kullanarak filmi bir anlamda monotonluktan da kurtarıyor diyebiliriz. 

Karanlık dünya...

Yine yönetmenin çok iyi başardığı işlerden biri de renk kullanımı olduğunu söyleyebiliriz. Sürekli koyu renkler filmin havasını, karakterin iç dünyasını çok iyi yansıtıyor. Ayrıca bu renk kullanımı izleyiciye de çok aşırı gelmiyor. Filmde yavaş yavaş gelişme bölümüne geçilmesini çok uzatmamak ve seyirciyi sıkmamak için paralel sahneler kullanılmış ki o sahnelerin işleyişi gerçekten de çok başarılı olmuş. 

Ancak filmin ilerleyen anlarında bazı gereksiz sahneler olduğunu da söylemekte fayda var. Tabii yönetimi de anlıyoruz para lazım, insanlar vurdu, kırdı, uçma, kaçma istiyor ancak sonlara doğru bu sahnelerde biraz aşırıya kaçılmış denilebilir. 

Ayrıca filmde haddinden fazla müzik ve şarkı kullanıldığını söyleyebiliriz. Fakat haddinden fazla kullanımı bu şarkı ve müziklerin harika birer seçim olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Size tavsiyem John Wick filminin soundtrack'ini hiç beklemeden dinlemeniz. Aşırı kullanım olsa da bazı sahnelere çok iyi oturan seçimler olduğunu da belirtelim. 

Ve tabii Keanu Reeves... Başarılı aktör filmi ''one man show'' şeklinde götürmüş. Çok büyük bir sanatsal oyunculuk yok tabii ama bir aksiyon filminin daha üstesinden muazzam bir şekilde gelmiş. Diğer yönleri daha çok ortaya çıktığı için aksiyon filmleri denince Keanu Reeves mesela bir Jason Statham gibi anında akla gelmez. Kendisinin bu konuda biraz underrated olduğunu düşündüğümü de ekleyeyim. 

Filmde ayrıca Game of Thrones, Fringe ve The Newsroom gibi dizilerin başrollerinde oynayan isimleri küçük rollerde görüyoruz ve bunlar da güzel sürprizler oluyor. 

Filmi kendi türleri içerisinde değerlendirirsek oldukça iyi diyebiliriz. Hiç vakit kaybetmeden izleyin diyemem tabii ama boşluğa düşerseniz de ''lan ne izlesek acaba'' diye aranırsanız bu filme yönelebilirsiniz. 

Not: 6,5 - 7 arası gittim geldim, son olarak 6.8'de bıraktım. Neden 7 değil de 8? Orasını ben de bilmiyorum... Haydi görüşmek üzere...


Soundtrack'ten seçmece: